به نام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه برنگذرد پی افگندم از نظم کاخی بلند کز باد و باران نیابد گزند دسته‌بندی دانشوران توس - پـــــــور تــــــوس
X
تبلیغات
رایتل
شنبه 20 آذر‌ماه سال 1395
ه گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) علی باقرزاده مشهور به بقا از پیشکسوتان شعر استان خراسان در سن 87 سالگی دارفانی را وداع گفت.
مرحوم باقرزاده که در قطعه‌سرایی شهره بود از شاعران نامدار خراسان امروز به شمار می‌رفت. بخش وسیعی از جریان شعر و ادبیات معاصر از جمله غلامحسین یوسفی، محمدرضا شفیعی کدکنی و محمود فرخ را نیز باید به حلقه دوستان شاعر وی افزود.

جلیل فخرایی از آشنایان مرحوم باقرزاده با اعلام این خبر به خبرنگار ایسنا گفت: استاد باقرزاده متخلص به «بقا» بعدازظهر امروز (پنجشنبه) حین صرف ناهار دچار ایست قلبی شد و پس از انتقال به بیمارستان جوادالائمه (ع) مشهد درگذشت.

به گفته او قرار است پیکر این شاعر پیشکسوت، روز شنبه ۲۰ آذر ساعت ۱۰ صبح تشییع و در مقبره‌الشعرای توس به خاک سپرده شود.

به گزارش ایسنا، حاج علی باقرزاده در ۱۱ تیرماه سال ۱۳۰۸ در مشهد متولد شد و پس از فوت پدر با وجود علاقه زیاد به تحصیل مجبور شد برای اداره خانواده ترک تحصیل کند و در همان حجره پدر به کار تجارت چای بپردازد. او در مواقع تعطیلی تجارتخانه یا شب‌ها مدتی را صرف تعلیم زبان انگلیسی در کلاس‌های ایران و انگلیس و مدتی نیز برای آموختن زبان عربی به مهدیه حاجی عابدزاده می رفت.

باقرزاده در سال ۱۳۳۰ ازدواج کرد که حاصل آن دو دختر و سه پسر هستند که همگی دارای تحصیلات عالیه‌اند.

از جمله اساتید و مربیان وی که در بدو جوانی جهت آموختن زبان انگلیسی و عربی و برخی تعلیمات دیگر از حضور آنان بهره‌مند می‌شد، می‌توان به حاج آقا عابدزاده، استاد محمدتقی ادیب نیشابوری، حاج شیخ علی‌اکبر نوغانی و دکتر رسا نام برد.

مرحوم باقرزاده، اوایل انقلاب از طرف استاندار وقت خراسان جهت اداره اتاق بازرگانی و صنایع این استان انتخاب شد و در سال‌های ۵۸ و ۵۹ این مسئولیت را عهده‌دار بود. پس از مدتی دفتر وزارت از او تقاضای عضویت در هیات امنای دانشگاه را کرد که بر این اساس، به عضویت هیات امنا در آمد و در این مدت به تاسیس هیات خیریه خوابگاه‌سازان پرداخت. اولین برنامه این هیات، تاسیس خوابگاهی برای ۵۰۰ دانشجوی دختر بود. همچنین از مایملک خود زمینی هزار متری را جهت ساخت خوابگاهی برای متاهلین اختصاص داد و آن را نیز به کمک پسران خود در قالب ۶۰ آپارتمان به اتمام رساند.

از دیگر کارهای او، ساخت دو مدرسه ابتدایی و راهنمایی در روستای «علاقه» بود. همچنین ساخت دبستان و دبیرستانی به نام همسرش در منطقه ۵ مشهد و وقف کتابخانه ۳۰۰۰ جلدی خود به آستان قدس رضوی در کارنامه او ثبت شده است.

حاج علی باقرزاده به مطالعه علاقه فراوانی داشت و ۵۰ سال را بیشتر از روزی ۲ تا ۳ ساعت مطالعه می‌کرد. او با اساتید و بزرگان زیادی از جمله دکتر یوسفی، دکتر خدیوجم، استاد احمد گلچین معانی و استاد محمدرضا حکیمی مراوده داشت. باقرزاده همچنین با دانشمندان و اساتیدی از جمله امیری فیروزکوهی، مجتبی مینویی، سعید نفیسی، استاد جلال‌الدین همایی، مرحوم جمال‌زاده، دکتر رجایی، دکتر فیاض و شادروان محمود فرخ، معاشرت و مصاحبت داشته‌ است.

از او بیش از ۲۰ مقاله در مجلات و انتشارات مختلف به چاپ رسیده است. همچنین در جلساتی به نام ایران‌شناسی که به همت ایرج افشار تشکیل می‌شد و از خارج و داخل کشور در آن شرکت می‌کردند، سخنرانی‌هایی داشت و مقالاتی ارائه داده بود.

اشعار او در قالب جرایدی مثل یغما، وجید، مشکوه و مجله فرهنگ و آموزش و پرورش و نیز برخی کتب درسی چاپ شده است و برخی از آنها نیز به زبان انگلیسی ترجمه شده است. همچنین چندین کتاب به نام‌های لطیفه‌ها در باب حاضر جوابی‌های شاعران، تراز یزدی در باب زندگی عبدالوهاب تراز، ده مقاله در کتاب سال مشهد، چهل حدیث که ترجمه منظوم چهل حدیث رضوی است که در کتاب سال مشهد چاپ شد، نسیمی از دیار خراسان که گزیده اشعار اوست و در سال ۱۳۶۵ کتاب سال مشهد شده است، یاد مادر شامل برترین آثار اندیشمندان درباره مادر در سال ۱۳۷۲، زلال بقا که دیوان شعر است، سفری به مسکو و سن پترزبورگ به همراهی دکتر رزم‌جو در سال ۱۳۷۹، سیر آفاق در باب سفر به کشورهای آسیا و اروپا و آفریقا و آمریکا و بزم محبت در مدایح و مراثی و کلمات ائمه اطهار (ع) تالیف کرده است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز ششم شهریور سال ۹۲ پیامی به مناسبت همایش نکوداشت این شاعر پیشکسوت صادر فرمودند که در بخشی از آن آمده بود: «نکوداشت ادیب و شاعر ارجمند جناب علی باقرزاده (بقا) ادای حق شعر و ادب و پاسداشت حرمت و کرامت انسان والایی است که همواره حرمت و کرامت شعر و شاعری را پاس‌داشته و زبان گویا و طبع روان را جز به راه نیکی و راستی به کار نگرفته است. این دوست دیرین و شفیق، یکی از بازماندگان کم‌شمار مجموعه‌ای از شاعران چیره‌دستی است که در برهه‌ای از زمان، مشهد را کانون شعرِ سرآمد و ممتازِ دوران خود ساخته و زبان شعردوستان و شعرشناسان را به تحسین و تکریم جایگاه ادبی خویش گشوده بودند. قطعه‌های بقا همچون قطعه‌هایی از دیبای رنگین و خوش‌نگار در انبوه غزل و قصیده‌ ممتاز آن دوران مشهد، جلوه‌ای ویژه و چشم و دل‌نواز داشت، با امید که همچنان پایدار و ماندگار باشد.»


پنج‌شنبه 15 مهر‌ماه سال 1395

میراث مکتوب - سیّد محمود فرّخ (۱۲۷۶-۱۳۶۰)، ادیب و شاعر اهل مشهد بود که کتابخانه و  انجمن ادبی او در این شهر، بیش از نیم قرن میزبان علاقه‌مندان و  وعده‌گاه ادیبان و شاعران و محققان به شمار می‌رفت. پدر وی، سیّد احمد جواهری، از جملۀ ادیبان و  شاعران و هنرمندان فاضل بود که خصوصاً در خوش‌نویسی دستی داشت. دوران کودکی فرّخ در مکتب‌خانه‌ها و محافل و مجالس ادبی‌ای که همراه با پدرش به آنجا می‌رفت سپری شد. وی در ابتدا در سال ۱۳۰۶ به سمت ریاست کارکنان آستان قدس رضوی منصوب شد. وی در طول دوران زندگی خود مسئولیت‌های گوناگونی را پذیرفت و در حوزه‌های مختلفی فعالیت کرد که از جملۀ آن‌ها می‌توان به نمایندگی مردم قوچان در دوره‌های دوازدهم و سیزدهم مجلس شورای ملی، معاونت آستان قدس رضوی در سال ۱۳۲۲، ریاست کارخانۀ نخ‌ریسی و برق خسروی، و کفالت استانداری خراسان.

در سال ۱۳۴۴ جمعی از بزرگان و محققان در صدد تجلیل از مقام علمی فرّخ برآمدند و این امر به پایمردی شادروان مینوی انجام پذیرفت و به همین مناسبت مجموعه‌ای با عنوان هفتادسالگی فرخ نیز منتشر شد که بزرگانی چون بدیع‌الزمان فروزانفر، غلامحسین یوسفی، مهدی اخوان ثالث، عبدالحسین زرین‌کوب، جلال‌الدین همایی، محمدرضا شفیعی کدکنی، ایرج افشار و دیگران در آن به تجلیل از مقام علمی و شخصیت ادبی و فرهنگی فرّخ پرداختند. دانشکدۀ ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد نیز در سال ۱۳۵۳ با اعطای مدرک دکتری افتخاری به فرّخ برای او مجلس بزرگداشتی برپا کرد. این دانشکده پیش از آن، در سال ۱۳۴۹، بخش عمده‌ای از کتاب‌های وی را برای تجهیز کتابخانۀ خود خریداری کرده بود. پس از درگذشت فرّخ بخش دیگری از کتابخانۀ وی، در سال ۱۳۸۱، به این دانشکده اهدا شد.


مجموعۀ حاضر شامل یادداشت‌ها و حاشیه‌های مرحوم فرّخ بر کتاب‌های مختلف در حوزه‌های گوناگون ادبی و تاریخی است که در هفت بخش گرد آمده است. این کتاب، علاوه بر پیشگفتار و بخشی در معرفی سیّد محمود فرّخ خراسانی، شامل فصل‌های زیر است: بخش اول: یادداشت‌ها و حواشی بر آثار ادبی منظوم و دواوین شعرا؛ بخش دوم: یادداشت‌ها و حواشی بر آثار و کتب ادبی منثور؛ بخش سوم: یادداشت‌ها و حواشی بر کتب تذکره، تراجم احوال و تاریخ ادبیات؛ بخش چهارم: یادداشت‌ها و حواشی بر آثار و کتب تاریخی؛ بخش پنجم: یادداشت‌ها و حواشی بر فرهنگ‌ها و فهارس کتب و نسخ خطی؛ بخش ششم: یادداشت‌ها و حواشی بر مجموعه‌ها، جُنگ‌ها و مکاتیب و رسائل خطی؛ بخش هفتم: یادداشت‌ها و حواشی بر آثار و کتب متفرقه و گوناگون.

کتاب یادداشت‌های سیّد محمود فرّخ خراسانی، به کوشش دکتر مجتبی مجرّد گردآوری شده که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۳۰۴ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای  ۱۶۰۰۰۰ریال منتشر کرده است.

منبع: فرهنگستان زبان و ادب فارسی

شنبه 24 آبان‌ماه سال 1393

حسین خدیوجم، محقق، مترجم و اندیشمند معاصر ایرانی است که از وی کتاب‌های بسیار ارزشمندی در زمینه تحقیق و تصحیح و ترجمه به جای مانده است. از او به عنوان پژوهشگر آثار غزالی یاد می‌کنند.

خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- حسین خدیوجم، نویسنده، مترجم، محقق و غزالی پژوه معاصر است. وی در سال ۱۳۰۶ خورشیدی در شهر مشهد به دنیا آمد. توان مالی خانواده ضعیف بود و دوران نوجوانی را به سختی گذراند و در حرفه‌های مختلف کارگری کرد. با سعی و همت فراوان به دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد وارد شد و لیسانس خود را دریافت کرد و از آن پس به تحقیق در کتابخانه‌ها پرداخت.
در سال ۱۳۴۱ به تهران آمد و در کتابخانه ملی مشغول به کار شد، سپس به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمد و با موسسه انتشارات بنیاد فرهنگ ایران همکاری می‌کرد. در سال ۱۳۴۴ موفق به اخذ دکترا از دانشگاه بیروت شد. مدتی نیز رایزن فرهنگی ایران در افغانستان بود. از استاد خدیوجم بیش از 30 جلد کتاب در زمینه تحقیق و تصحیح و ترجمه به جای مانده است. وى از محققان آثار غزالى در ایران بود و مهم‌ترین اثرش در این‌باره تصحیح و ترجمه‏ «احیاء علوم الدین غزالى» است در هشت جلد که براى آن 15 سال عمر صرف کرد.
همچنین وی کار خود را با مطبوعات از سال 1340 آغاز کرد و با نشریه‏‌هاى «سخن»، «نگین» و «راهنماى کتاب» همکارى داشت. به عربى، انگلیسى و تا حدودى فرانسوى نیز آشنا بود و به بیشتر کشورهاى اروپایى و عربى و شمال آفریقا سفر کرد. خدیوجم در سال 1365 با 59 سال سن در مشهد درگذشت و بنا به درخواست خودش در جوار مدفن امام محمد غزالی در توس به خاک سپرده شد.
«ایبنا» به مناسبت سالروز درگذشت وی (25 مهرماه) کتابشناسی از مهم‌ترین کتاب‌هایش را گردآوری کرده است.


♦ کیمیای سعادت (در دو جلد)
 
• کیمیای سعادت: ربع عبادات و ربع معاملات
محمدبن‌محمد غزالی؛ به‌اهتمام:حسین خدیوجم - شرکت انتشارات علمی و فرهنگی - 604 صفحه - (در2جلد ) - جلد 1 .

• کیمیای سعادت: ربع مهلکات و ربع منجیات
محمدبن‌محمد غزالی؛ به‌اهتمام:حسین خدیوجم - شرکت انتشارات علمی و فرهنگی - 746 صفحه - (در2جلد ) - جلد 2 .

♦ احیاء علوم‌الدین (در 4 جلد)
• احیاء علوم‌الدین: ربع عبادات
ابوحامدمحمد غزالی؛ حسین خدیوجم؛ گردآورنده:خوارزمی مویدالدین‌محمد - وزارت فرهنگ و آموزش عالی، علمی و فرهنگی - 800 صفحه - (در4جلد ) - جلد 1 .

• احیاء علوم‌الدین: ربع عادات
محمدبن‌محمد غزالی؛ مترجم:مویدالدین‌محمد خوارزمی؛ به‌اهتمام:حسین خدیوجم - شرکت انتشارات علمی و فرهنگی - 824 صفحه - جلد 2 .

• احیاء علوم‌الدین: ربع مهلکات
محمدبن‌محمد غزالی؛ مترجم:مویدالدین‌محمد خوارزمی؛ به‌اهتمام:حسین خدیوجم - شرکت انتشارات علمی و فرهنگی - 898 صفحه - جلد 3 .

• احیاء علوم‌الدین: ربع منجیات
محمدبن‌محمد غزالی؛ مترجم:مویدالدین‌محمد خوارزمی؛ به‌اهتمام:حسین خدیوجم - شرکت انتشارات علمی و فرهنگی - 1018 صفحه - (در4جلد ) - جلد 4 .

♦ دیگر آثار خدیوجم
• عقاید فلسفی ابوالعلائ فیلسوف معره درباره: سیاست - توده مردم - فلسفه اخلاق - فلسفه طبیعی ...

عمر فروخ؛ مترجم:حسین خدیوجم - فیروزه - 428 صفحه - رقعی (شومیز) - چاپ 1 سال 1381 - 2200 نسخه - 20000 ریال.

• واژه‌نامه غزل‌های حافظ با یادداشت‌ها و حواشی مهدی اخوان ثالث
حسین خدیوجم؛ گردآورنده:نیما تجبر؛ مصحح:مهدی اخوان‌ثالث - زوار - 224 صفحه - وزیری (شومیز) - چاپ 1 سال 1393 - 1100 نسخه - 150000 ریال

• خاطرات ظل السلطان: سفرنامه فرنگستان
مسعود میرزاظل‌السلطان؛ زیرنظر:ایرج افشار؛ مصحح:حسین خدیوجم - اساطیر - 236 صفحه - (در3جلد ) - جلد 3 - چاپ 1 سال 1368 - 2000 نسخه - 2300 ریال

• مردی برتر از عصر خویش ابن‌سینا، نابغه جهان پزشکی
محمود نجم‌آبادی؛ حسین خدیوجم - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات - 303 صفحه - رقعی (شومیز) - چاپ 1 سال 1382 - 2000 نسخه - 16000 ریال

• احصاء‌العلوم
محمدبن‌محمد فارابی؛ مترجم:حسین خدیوجم - شرکت انتشارات علمی و فرهنگی - 134 صفحه - رقعی (شومیز) - چاپ 4 سال 1390 - 1500 نسخه - 25000 ریال

• "انباط المیاء الخفیه" یا "استخراج آب‌های پنهانی"
محمدبن‌حسن کرجی؛ مترجم:حسین خدیوجم - قدس رضوی - 460 صفحه - وزیری (شومیز) - چاپ 1 سال 1388

• ترجمه مفاتیح العلوم: نگارش یافته، بین سال‌های 367 -372 ه.ق
محمدبن‌احمد خوارزمی؛ مترجم:حسین خدیوجم - شرکت انتشارات علمی و فرهنگی - 360 صفحه - وزیری (شومیز) - چاپ 3 سال 1383 .

• مسیرطالبی یا سفرنامه میرزا ابوطالب خان
به‌اهتمام:حسین خدیوجم - آموزش انقلاب اسلامی - 558 صفحه - وزیری - چاپ 2 سال 1364 .

• حقایق الاخبارناصری
محمدجعفر خورموجی؛ مترجم:حسین خدیوجم - نشر نی - 412 صفحه - چاپ 2 سال 1364 .

• آن روزها
مونس طه‌حسین؛ مترجم:حسین خدیوجم - صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (سروش) - 392 صفحه - وزیری (شومیز) - چاپ 5 سال 1377 - 3000 نسخه - 11000 ریال

• جواهر القرآن
محمدبن‌محمد غزالی؛ گردآورنده:حسین خدیوجم - بنیاد علوم اسلامی - 256 صفحه - چاپ 2 سال 1360 - 220 ریال

• اسرار قرآن
محمدبن‌محمد غزالی؛ مصحح:حسین خدیوجم - بنیاد قرآن - 88 صفحه - چاپ 1 سال 1359

• آقاخان محلاتی و فرقه اسمعیلیه
تالیف محسن ساعی.؛ به کوشش حسین خدیوجم، تهران‏‫: [بی‌نا]‬‬‏‫، ۱۳۲۹.‬‬

• اخلاق نبوت
امام محمد غزالی؛ به کوشش حسین خدیوجم، [تهران]: کتاب پایا (مرکز پخش)‏‫‏، ۱۳۵۹.

• ت‍اری‍خ‌ ق‍اج‍ار: ح‍ق‍ای‍ق‌ الاخ‍ب‍ار ن‍اص‍ری
م‍ح‍م‍دج‍ع‍ف‍ر خ‍ورم‍وج‍ی‌؛ ب‍ه‌ک‍وش‍ش‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌، ت‍ه‍ران‌: کتابفروشی زوار‏‫‏‏، ۱۳۴۴.

• رس‍ال‍ه‌ اض‍ح‍وی‍ه‌
ش‍ی‍خ‌ال‍رئ‍ی‍س‌ اب‍وع‍ل‍ی‌ س‍ی‍ن‍ا، ب‍ا ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و م‍ق‍دم‍ه‌ و ت‍ع‍ل‍ق‍ی‍ات‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌، ت‍ه‍ران‌: اطلاع‍ات‌‏‫، ۱۳۶۴.‬

• ج‍ب‍ر و م‍ق‍اب‍ل‍ه
ن‍وش‍ت‍ه‌ م‍ح‍م‍دب‍ن‌ م‍وس‍ی‌ خ‍وارزم‍ی‌؛ ت‍رج‍م‍ه‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌،‌ ت‍ه‍ران‌.

• دراس‍ات‌ ح‍ول‌ ک‍ت‍اب‌ ج‍وام‍ع‌ ال‍ع‍ل‍وم‌
ت‍ص‍ن‍ی‍ف‌ ش‍ع‍ی‍اب‍ن‌ ف‍ری‍غ‍ون‌؛ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌، ت‍ه‍ران‌.

• در زندان ابوالعلاء
طه حسین ؛ ترجمه حسین خدیو جم، تهران: کتابفروشی زوار‏‫، ۱۳ ،۲۸۸ص.

• روش‌ ب‍ررس‍ی‌ و ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ ن‍س‍خ‍ه‌ه‍ای‌ خ‍طی‌
ص‍لاح‌ال‍دی‍ن‌ م‍ن‍ج‍د؛ ت‍رج‍م‍ه‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌

• روض‍ه‌ خ‍ل‍د
م‍ق‍دم‍ه‌ و ت‍ح‍ق‍ی‍ق‌ از ص‍اح‍ب‌ ن‍س‍خ‍ه‌ م‍ح‍م‍ود ف‍رخ‌؛ ب‍ک‍وش‍ش‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌، ت‍ه‍ران‌.

• گ‍ف‍ت‌ و ش‍ن‍ود ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ در زن‍دان‌ اب‍وال‍ع‍لا م‍ع‍ری
طه‌ ح‍س‍ی‍ن‌؛ ترجمه ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌، ت‍ه‍ران‌: زوار‏‫‏‏، ۱۳۴۴.

• م‍ع‍ج‍م‌ ش‍اه‍ن‍ام‍ه‌
ت‍ال‍ی‍ف‌ ع‍ب‍دال‍ق‍ادر ال‍ب‍غ‍دادی‌؛ ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ ک‍ارل‍وس‌ زال‍م‍ان‌؛ ب‍ک‍وش‍ش‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌،‌ ت‍ه‍ران‌.

• میراث مشترک فرهنگی در ایران و مصر
نوشته حسین خدیوجم،‌ [ بی‌جا: بی‌نا ]‏‫، ۱۳۵۴.‮‬( تهران: کاویان‏‫(چاپخانه)‬).

• وج‍د و س‍م‍اع‌
ام‍ام‌ م‍ح‍م‍د غ‍زال‍ی‌؛ ت‍رج‍م‍ان‌ م‍وی‍دال‍دی‍ن‌ م‍ح‍م‍د خ‍وارزم‍ی‌؛ ب‍ه ک‍وش‍ش‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌

• ه‍م‌آه‍ن‍گ‍ی‌ م‍ردم‌
تالیف اح‍م‍دب‍ن‌‌اس‍ح‍اق‌ ی‍ع‍ق‍وب‍ی‌مشاکلة الناس‌لزمانهم؛ ت‍رج‍م‍ه‌ ح‍س‍ی‍ن‌ خ‍دی‍وج‍م‌تحقیق ولیم‌ملورد،‌ ت‍ه‍ران‌:[بی‌نا]‏‫‏‏،۱۳۴۳.

دوشنبه 24 شهریور‌ماه سال 1393

نویسنده : علیرضا حیدری ، روزنامه خراسان 

احمد کمالپور –که در شعر «کمال» تخلص می کند- در سال 1297 در مشهد مقدس دیده به جهان گشود. دوران تحصیل را در مکتب «شیع موسی» و «مدرسه نظمیه» -که بعدها به نام دبیرستان ابن یمین نامیده شد- گذراند و تا سال 1310 که پدرش زنده بود، روزها را به دانش اندوزی و شب ها را به شاهنامه خوانی برای او سپری کرد. شاید همین موضوع سبب رویش جوانه شعر در ذهن جستجوگر و طبع هنردوست وی شد، به خصوص که پس از فقدان پدر، در منزل دایی که سرپرستی او را به عهده گرفته بود نیز مطالعه شاهنامه ادامه یافت. در همین ایام به حرفه کفاشی اشتغال ورزید و مدت 16سال، ضمن کار به ورزش باستانی روی آورد. آشنایی او با انجمن ادبی مرحوم سرگرد نگارنده، افق شعر و شاعری را به رویش گشود و ارادت دیرپایش با شادروان غلامرضا قدسی و سایر دوستان را پی ریخت. پس از چندی به انجمن ادبی فرخ راه یافت و به تدریج قصیده سرایی را وجهه همت خود قرار داد و از محضر اساتید شعر و ادب، شادروانان استاد نوید، استاد فرخ، دکتر رجایی و دکتر فیاض، فیض ها برد. در اکثر قصاید بدیع و بلند کمال، ارادت بی شائبه و صمیمانه به خاندان عصمت و طهارت(علیهم السلام) به ویژه حضرت امام علی بن موسی الرضا(علیه آلاف التحیه و الثناء) موج می زند. ایمان و خلوص اعتقاد وی به این امام همام، او را در هر صبحدم به زیارت آن بارگاه ملکوتی می کشاند و این عشق و صفا در اشعار ادبی- عرفانی اش به خوبی تجلی یافته است.  استاد ضمن برخورداری از خط خوش و دلپذیر و گذشته از سجایای اخلاقی و کرامت نفس، به زیور مناعت طبع و تواضع و فروتنی آراسته بود و به راستی دفتر شعر او را می توان آیینه دار «زیبایی کمال» و «هنر و جمال» خواند. استاد کمال،23 شهریور 1379، شعر خراسان را تنها گذاشت.

آن روز پیرمرد که چشم ما بود وقتی عصازنان به تحریریه خراسان آمد تا در کنار دوستان خود؛ صاحبکار، برزگر، شفق، شکوهی و ... ساعتی از شعر خراسان بگوییم و بشنویم، فروتنی اش را به آشکارا دیدم. شاید این خصلت او از همان روحیه ورزشکاری وی ناشی می شد و احتمالا خجالت بیش از حدی که داشت و نمی توانست روی کسی را زمین بیندازد. این را زنده یاد قهرمان گفته بود که «نقص عمده ای که در خود من و آقای کمال سراغ دارم، خجالت بیش از حد ماست که نمی توانیم در جمع اصلا حرف بزنیم به طوری که گاه هنگام شعر خوانی هم خیس آب و عرق می شویم. این «ناتمامی» و کمبود ماست و ایشان کمبود دیگری ندارند...» آن روز هم «کمال» عزیز حرفی نزد و فقط گفت به احترام این دعوت آمده ام. آن روز یادی شد از مقاله ای که استاد کمال سال ها قبل تر در روزنامه خراسان نوشته بود با عنوان؛ «مگر هر عطار و بقالی را می شود گفت شاعر؟» استاد کمال از سلسله شاعران صاحب نام و تاثیرگذار در شعر امروز خراسان بود. خراسان همواره به وجود شاعران بزرگ می بالد. در روزگار ما هم بزرگانی چون بهار، اخوان، شفیعی کدکنی، قهرمان، صاحبکار، گلچین معانی، فرخ، غلامرضا قدسی و کمال میراث داران شعر فارسی در این اقلیم بودند. انجمن های متعدد و محافل ارزشمند شعری همواره نشاط ادبی را در خراسان و مشهد به رخ کشیده است و فخامت زبان و صلابت کلام در کنار شاعرانگی های خاص این سرزمین، نام آورانی را به ادب ایران تقدیم کرده است که «کمال» یکی از آن ها بود. سخن گفتن از شعر کمال را چه بهتر در کلام دوست دیرینه او استاد باقرزاده بجوییم که در ویژه نامه پاژ به مناسبت بزرگداشت کمال گفته بود: «... و اما آقای کمال از نظر شعر یک شاعر خراسانی است و برای شناخت شعر او باید وضع شعر و شاعری خراسان را شناخت. به اعتقاد من امروز خراسان مهد سخن است، همان طور که در سابق بوده است و من با کمال صداقت اعتراف می کنم که شاعران امروز خراسان هم پاسدار شعر فارسی در ایران اند. این ها مردمانی هستند متواضع و بیگانه با هرگونه تظاهر و تبلیغ و سر و صدا. امتیازی که از نظر شعر و ادب در خراسان است این است که شاعران خراسان اغلب ادیب هستند و مطالعه می کنند. همین آقای کمال از ۴۰-۳۰ سال پیش مشغول مطالعه دواوین شعرا بوده و تقریبا تمام آن ها را مطالعه کرده است. یک مرتبه کتابخانه اش پر شد و فروخت، یا واگذار کرد به دانشکده و باز هر کتابی از هر جا گیرش می آمد، می خرید... خب آقای کمال در بزرگی شروع به شعر گفتن کرد اما ذوق باطنی و علاقه ایشان را کشاند به طوری که همه چیز را رها کرد و به کتاب و شعر روی آورد. شادروان قدسی، مرحوم اخوان ثالث و دوست بزرگوار خودمان و افتخار خراسان آقای دکتر شفیعی کدکنی و دیگران همه ادیب شدند و بعد شاعر و این امتیازی است خاص خراسان...»

و این نکته که استاد «بقا» در همان ویژه نامه «پاژ» یادآور شده بود، کلیدی ترین بحث در بررسی و مطالعه شعر خراسان است. شاعرانی هم چون مرحوم کمال، قهرمان، صاحبکار، قدسی و ... از شمار ادیبان تراز اولی بودند که شاعری آن ها تنها وجهی از وجوه ادیبانه آن ها بود.

از گفته استاد رضا افضلی هم نمی توان گذشت که در توصیف «کمال» می گوید: «دژبان کهنسال سبک خراسانی» او در مقاله ای تاکید می کند که: «... از شاعری خراسانی سخن خواهد رفت که از کهن سرایان معاصر است و قصاید استادانه خود را به شیوه پیشینیان می سراید. او استاد احمد کمال پور متخلص به «کمال» است که علاوه بر قصیده سرایی به آزادگی و جوانمردی نیز شهرت دارد. کمال، کوتوال دژ باستانی سبک خراسانی است. قطعه ای بلند که برج و باروی آن از صخره های خرد و کلان کوه یمگان ساخته شده است. کمال استوارترین ترکیبات و فخیم ترین واژه های شاعران این سبک را چون تخته سنگ های تراش خورده گزین می کند و پلکان قصاید بلندش را با آن می سازد.

او قصیده سرایی است که به هیچ روی از روش پیشکسوتان خویش عدول نمی کند و چنان در دواوین آنان غرق است که گویی در قصایدش ناله ناصرخسرو از اعماق قرون به گوش می آید و مسعود سعد از فراز کوهی بلند و در ژرفای سمجی تنگ زبان به شکوه می گشاید. او بزرگان سبک خراسانی را به راستی می شناسد و از آن میان ناصر خسرو را «خدای شعر دری» و «دلیل راه» خود خطاب می کند و به حق استواری قصیده های خراسانی کمال و استیلای او در این سبک غیرقابل انکار است. او خود می گوید:

کسب فیض از اوستادان خراسان کرده ام/ گر که بینی در بیان مطلب استیلای من»

دکتر محمدرضا خسروی، دوست دیگر استاد کمال هم چونان استاد رضا افضلی بر همین نکته، تاکید می کند و معتقد است: «کمال وقتی به استقبال مسعود و خاقانی و انوری و دیگران می رود استقبالش تمام عیار است یعنی انگار خود آن شاعر است که با عبور از هزاره شعر اکنون دارد شعرش را برای تو می خواند.

و این به جای خود هم البته حسن است و هم البته عیب. حسنش در نمودن احاطه و تسلط شاعراست بر توانایی های کلام و در اشراف بی بدیل شاعر است بر ویژگی های سبک خراسانی و عیبش فقط در این است که ما در این سوی خط زمان و در فاصله ۱۰ قرن از ناصر و مسعود و خاقانی، گرفتاری های خاص خودمان را داریم و این گرفتاری ها البته که باید به همان زبان بیان شود که در خور درک اهل زمان باشد...»

نکات مهم

او قصیده سرایی است که به هیچ روی از روش پیشکسوتان خویش عدول نمی کند .

از شاعری خراسانی سخن خواهد رفت که از کهن سرایان معاصر است و قصاید استادانه خود را به شیوه پیشینیان می سراید .

امتیازی که از نظر شعر و ادب در خراسان است این است که شاعران خراسان اغلب ادیب هستند و مطالعه می کنند.

سه‌شنبه 30 اردیبهشت‌ماه سال 1393
حمدحسین‌توسی‌وند بنیانگذار بنیاد فردوسی در روز بزرگداشت فردوسی دار فانی را وداع گفت.

به گزارش وبسایت بنیاد فردوسی، دکتر محمدحسین توسی‌وند، پزشک و شاهنامه پژوه و پایه گذار بنیاد فردوسی در شامگاه 25 اردیبهشت 1393 همزمان با روز ملی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی از تپش ایستاد.

توسی‌وند که سالها در راه پیشبرد فرهنگ ایران بزرگ تلاش کرد، با راهبری سازمان خیریه پزشکان آلمان خدمات زیادی به جامعه بشری را در کارنامه خود به یادگار گذاشت و به پاس این در سال 2002 میلادی از دست گرهارد شرودر، صدر اعظم آلمان عالی‌ترین نشان دولتی ژرمنها را دریافت کرد.

بر پایه سفارش وی، خبر بیماری قلبی و بستری شدن توسی‌وند در بیمارستان برلین در ویژه برنامه‌های بزرگداشت فردوسی امسال اعلام نشد اما پس از پایان این آیین‌ها به وصیت خودش، پیکرش برای تشییع از برلین آلمان به مشهد و سپس روستای پاژ، زادگاه فردوسی برای آیین خاکسپاری منتقل خواهد شد که به زودی به آگاهی عموم خواهد رسید.

دکتر محمدحسین توسی وند که در سطح جهانی به فعالیتهای بشردوستانه شهره بود در سال 1315 در روستای پاژ دیده به جهان گشود و پس از تحصیل در مدرسه‌های استان خراسان با دریافت پذیرش از دانشگاه‌هامبورگ رهسپار آلمان شد.

توسی‌وند از جوانی در کنار تحصیل در رشته پزشکی به پژوهش در زمینه فرهنگ و تمدن ایران پرداخت. وی پس از گذراندن دوره‌های عمومی پزشکی در دوره‌های تخصصی جراحی مغز و اعصاب و طب ورزش، به جایگاه قابل توجهی در میان دانش آموختگان این رشته دست یافت.

وی در دانشگاه فردوسی مشهد به مدت دو سال به تدریس مشغول شد اما به دلیل نامساعد بودن موقعیت فرزندانش که در اروپا به تحصیل مشغول بودند، دوباره به آلمان بازگشت و به عنوان معاون بخش جراحی بیمارستان دولتی نوکلن، فعالیت خود را آغاز کرد.

وی از پایه گذاران سازمان خیریه پزشکان آلمان و انجمن دوستی آلمان و ایران بود و به خاطر کمک‌های زیادش به آسیب دیدگان، زلزله زدگان و جنگ زدگان کشورهای گوناگون همچون ایران، افغانستان، فلسطین، لبنان، ترکیه، کشمیر پاکستان، موزامبیک، بوسنی، کوزوو، چچن، آلمان، روسیه، ایتالیا، کانادا و آمریکا، نامزد جایزه نوبل در بخش انسان دوستانه در سال 2008 میلادی از سوی انستیتوی جغرافیایی برلین شد.

دکتر محمدحسین توسی وند از سال 1384 به همراه فردوسی پژوهان داخل و خارج از کشور، بنیاد فردوسی را راه اندازی کرد. او مبتکر جراحی میکروسکوپی در ایران، شهروند افتخاری شهر سن پترزبورگ روسیه و همراهی در ثبت جهانی هزاره شاهنامه در یونسکو هم بوده است.

   1       2       3       4       5       ...       10    >>