پـــــــور تــــــوس

سال ۱۳۸۸،سال فردوسی بزرگ

پـــــــور تــــــوس

سال ۱۳۸۸،سال فردوسی بزرگ

روز جهانی بزرگداشت فردوسی ؛ چقدر شاهنامه می خوانیم؟

به راستی چند درصد ما ایرانیان تا کنون کتاب شاهنامه را به دست گرفته و چند بیتی از آن خوانده ایم ؟ به جز فرزانگان و برخی خواص چند درصد از مردم حتی نگاهی به صفحات این اثر ملی انداخته اند؟

عصر ایران، شیرین ساوالان پور - بزرگداشت حکیم توس نه تنها تجلیل از یک فرد بزرگ بلکه در واقع گرامی داشت بزرگی و عظمت یک ملت است که در هزاره های  گذشته با وجود همه مرارت ها و مصایب تاریخی باقی مانده و خدمات فراوانی به تمدن بشری کرده است.

بی گمان فردوسی بزرگ نه تنها یکی از درخشان ترین ستاره های آسمان ادب ایران است ، بلکه نماد و تجلی عظمت ملت ایران و یکی از افتخارات تاریخ جهان است و شاهنامه این اثر جاودانه او که بی گمان یکی از شاهکارهای ادبی تاریخ بشر است ، بر بلندای تارک ادب ایران زمین درخشیده و بدون تردید تا ابد خواهد درخشید.

حال پس از گذشت بیش از هزار سال از زندگی فردوسی بزرگ ، ما ملتی هستیم که با همه بدی ها و خوبی ها ، با همه ضعف ها و قوت ها میراث بان شاهنامه ایم و این اثر بزرگ تاریخ ادبیات جهان به عنوان هدیه ای از طرف فردوسی بزرگ در دامان تمدن ایرانی و بشری قرار گرفته است .

شاهنامه نه تنها یک کتاب شعر و ادب بلکه یک کتاب سرشار از حکمت و خرد است و اشعار نغز و زیبای حکیم توس در تصویر کردن آنچه که مربوط به اسطوره های باستانی ایران زمین است ، یکی از بی بدیل ترین کتاب های حماسی جهان را آفریده که بی گمان نه پیش از فردوسی و نه پس از او کسی را یارای آفرینندگی اثری به این عظمت و بزرگی نیست.

ما ایرانیان در هزار سال گذشته وارث شاهنامه بوده ایم و بدون تردید باید این اعتراف تلخ را کرد که نیاکان ما وارث بهتری از ما بوده اند.

 اگر امروز از نسل جدید بخواهیم که اشعاری از شاهنامه بزرگ فردوسی بخوانند در پاسخ چه خواهیم شنید ؟

چند درصد از خانواده های ایرانی در خانه خود شاهنامه دارند ؟ و چند درصد به فرض در اختیار داشتن این اثر ملی آن را خوانده و یا برای فرزندان خود از حکایت های این اثر ملی می گویند ؟
به راستی چند درصد ما ایرانیان تا کنون کتاب شاهنامه را به دست گرفته و چند بیتی از آن خوانده ایم ؟ به جز فرزانگان و برخی خواص چند درصد از مردم حتی نگاهی به صفحات این اثر ملی انداخته اند؟

بیاییم از همین جا و در سالروز جهانی گرامیداشت فردوسی( 25 اردیبهشت) با خود این پیمان را ببندیم که تا سال آینده در همین روز دست کم چند ده یا چند صد بیت از این کتاب بزرگ و حماسی را که یادگار تمدنی و سند افتخار ملی ما ایرانیان است ، را از حفظ کنیم .

این کار مشکلی نیست اگر بخواهیم تنها و تنها در پایان هر روز 5 تا 10 دقیقه همت کنیم و اگر در هر روز تنها یک بیت از این اثر ملی را بیاموزیم در پایان یک سال ما دست کم از دهها هزار بیت این کتاب ملی مان بیش از 350 بیت را حفظ هستیم.

فردوسی بزرگ با نگارش این اثر ملی در آن شرایط تاریخی دشوار برای تمدن ایرانی بسیار بیشتر از آنچه که باید ، دین خود را نسبت به نسل های آینده ایران زمین ادا کرده و حالا کوچک ترین کاری که ما می توانیم انجام دهیم نگاهبانی از میراث گنجینه ای است که او با خردمندی تمام به داخل واژگان زبان و ادب پارسی ریخته است .

فردوسی بزرگ نماد عظمت و بلندی نام ایران و ایرانی در جهان است و بی گمان نام پرآوازه این مرد بزرگ نه تنها باعث سربلندی ایران و ایرانی بلکه سبب افتخار جامعه بشری است و ما مفتخر به این هستیم که این مرد بزرگ از دامان تمدن ایرانی بالیده است ،
 
حال چرا نباید به شکرانه میراث داری این مرد بزرگ تاریخ بشر با او همدم نشویم و همه با هم نسراییم :


بیا تا جهان را به بد نسپریم
به کوشش همه دست نیکی بریم
نباشد همی نیک  و بد پایدار
همان به که نیکی بود یادگار

همان گنج و دینار و کاخ بلند
نخواهد بدن مر تو را سودمند
فریدون فرخ فرشته نبود
ز مشگ و ز عنبر ، سرشته نبود
به داد و دهش یافت آن نیکویی
تو داد و دهش کن  ، فریدون تویی

برنامه های روز گرامیداشت حکیم توس اعلام شد

محدثه شوشتری-شهرآرا

بزرگداشت فردوسی، باز هم بدون رئیس جمهور!

بیش از 17سال‌ از تذکر جدی رهبری درباره سر و سامان دادن به توس می‌گذرد؛ تذکری که  در سال ‌75 در سفری که به زادگاه فردوسی داشتند، در یادداشتی در دفتر گردشگری پایگاه میراث‌فرهنگی این شهر تاریخی نوشتند: «به خاطر خبرهای اسف‌انگیزی که به من رسیده بود، از توس بازدید کردم. اکنون احساس من آن است که دولت موظف است با همت، به کار در این بخش بپردازد و آنچه تاکنون شده بسی کمتر از اندازه بایسته و شایسته است.»

در طول این 17 سال هنوز وعده‌های دولت‌هایی که بر سرکار آمدند، زمین مانده و حتی در گذر زمان چهره زادگاه فردوسی خدشه‌دارتر از گذشته شده است؛ سال‌هاست که کمیسیون‌ها و جلسه‌ها برگزار می‌شود، هر مسئول شعاری می‌دهد، هر ارگان دیگری را متهم به کم‌کاری در رفع نشدن مشکلات توس می‌کند و در نهایت در بر همین پاشنه بی مهری می‌چرخد!
هر ساله در این روز‌ها که در آستانه بزرگداشت فردوسی قرار می‌گیریم، سخن از پاسداشت و زنده نگه داشتن یاد این شاعر حماسی بسیار گفته می‌شود، اما در عمل حتی مراسمی که در شان فردوسی باشد، برگزار نمی‌شود. نمونه آن 25 اردیبهشت سال گذشته بود که مردم توس ساعت‌ها در کنار آرامگاه فردوسی زیر باران منتظر حضور رئیس جمهور برای شرکت در بزرگداشت فردوسی ماندند و با وجود اعلام قبلی، احمدی نژاد نیامد و برای جبران این بی مهری، با تاخیر چند روزه مراسمی را در تالار وحدت تهران برگزار کردند.
به راستی اگر آن روز رئیس جمهور به توس می‌رفت، شاید تاکنون وزارت نیرو یعنی یکی از حلقه‌های مجموعه دولت خود عاملی نمی‌شد تا فضای شهر توس و آرامگاه فردوسی همچنان در مخاطره دکل‌های برق بماند؛اگر مسئولان و متولیان میراث فرهنگی سری به توس می‌زدند، امروز ساخت و ساز‌های این دیار تا پای ارگ توس نمی‌رسید.امسال هم که آخرین سال دولت دهم است، باز هم شاهد بی مهری به فردوسی هستیم، تا جایی که حتی رئیس دولت حاضر به حضور در مراسم بزرگداشت فردوسی در توس نمی‌شود و همه این‌ها در حالی است که همین چند ماه پیش برای بزرگداشت خواجه حافظ شیرازی رئیس جمهور به شیراز رفته بود.
آن طور که معاون سیاسی امنیتی اجتماعی استاندار خراسان‌رضوی در خصوص جزئیات برگزاری مراسم بزرگداشت فردوسی خبر داده، قرار است مراسم امسال بزرگداشت فردوسی فقط با حضور مقامات استانداری خراسان‌رضوی برگزار شود.
علی‌اصغر رشید اعلام کرده است که بر اساس اخبار واصله هم زمان با مراسم بزرگداشت فردوسی در مشهد، همایشی با همین عنوان با حضور رئیس‌جمهور در تالار وحدت تهران برگزار می‌شود.
کنگره جهانی بزرگداشت ‌فردوسی در دانشگاه‌ فردوسی
در عین حال، هر چند مسئولان بلند پایه قصد آمدن به توس و دیدن مشکلات دیار فردوسی را ندارند، اما امسال با همکاری جهاد دانشگاهی مشهد و بنیاد فردوسی، کنگره جهانی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در تالار فردوسی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار می‌شود.
قرار است کنگره جهانی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با حضور فردوسی‌شناسان کشورهای فارسی زبان؛ تاجیکستان، افغانستان و ایران از جمله فریدون جنیدی، قدمعلی سرامی، رضا اشرف‌زاده، محمدعلی ودود، دولت‌علی حاتم‌اف، سفیر کشور تاجیکستان در ایران، نصیر احمدنور، سفیر افغانستان در ایران و اسدا... امیری، رایزن فرهنگی افغانستان و شاه‌منصور شاه‌میرزا، نماینده تاجیکستان در سازمان اکو برپا ‌شود.از برنامه‌های جنبی هشتمین کنگره جهانی بزرگداشت فردوسی، رونمایی از تندیس رستم اثر علی اسدی با ارتفاع دو متر و 50 سانتی‌متر و عرض یک متر و 60 سانتی‌متر با کلاف فلزی و رویه گچ و سیمان و برپایی نمایشگاهی از آثار فرهنگی شهر غزنین از سوی نمایندگی رایزنی فرهنگی افغانستان در مشهد
است.

80درصد خانه‌های تاریخی اطراف حرم ارزش نگهداری ندارد!

مرجان جاودانی-شهرآرا

شهردار منطقه ثامن: قصد سنگ‌اندازی نداریم اما کسی همکاری نمی‌کند وقتی موضوع تخریب بناهای تاریخی اطراف حرم رضوی به میان می‌آید، نوک پیکان اتهامات به سمت میراث فرهنگی و بیشتر به سمت شهرداری نشانه می‌رود. همه دوستداران تاریخ مشهد تصور می‌کنند شهرداری دغدغه‌ای برای حفظ این خانه‌ها ندارد و شریک قافله شده، بنابراین در این فرصت موضوع تخریب خانه‌های تاریخی را از ناحیه شهرداری بررسی می‌کنیم.

رقابت استان‌ها رشد بی‌رویه ثبت ملی بدون برنامه
شهردار منطقه ثامن در خصوص دلیل نادیده گرفته شدن این خانه‌های تاریخی ارزشمند می‌گوید: زمانی که ما طرح ثامن را برای تایید به همه مسئولان ذی‌ربط نشان دادیم، چهار بنای تاریخی در این منطقه به ثبت رسیده بود؛ «حمام و مسجد شاه، گنبد خشتی و پیرپالاندوز» این طرح در همان وقت به تایید 11وزارتخانه رسید.
محسن برزویی با اشاره به اینکه مشکل از سال83 و طرح تشویقی میراث فرهنگی آغاز شد، ادامه می‌دهد:‌ مبنای طرح تشویقی، رقابتی جدی بین استان‌ها بر سر افزایش ثبت آثار ملی ایجاد کرد و این شد که تعداد بناهای ثبت شده مشهد به صورت تصاعدی 27، 42، 58 و امروز به 150عدد رسیده و مدام در حال افزایش است.
وی با بیان اینکه من نمی‌گویم این کار ایراد دارد، اضافه می‌کند:‌ به عنوان عضوی از جامعه شهری تقاضا دارم میراث فرهنگی قانونی کار کند. شما توجه کنید در قانون میراث دو تاکید برای ثبت ملی وجود دارد؛ یکی اینکه اثر مربوط به دوره زندیه باشد و در اصلاحیه همین قانون آمده است در صورتی‌که هویت و شاخصه ملی هم باشد ثبت شدنی است. حال آنکه ملک شخصی هویت ملی ندارد!
ثبت بدون امکانات، شهر بدون توسعه
وقتی بحثمان به ثبت‌های ملی صورت گرفته از طریق قانونی با 100سال سابقه تاریخی می‌رسد، می‌پرسم پس با این حساب شما عقیده دارید تنها بناهایی که به 200سال گذشته مربوط می‌شوند، باید حفظ شود و تا امروز تخلف می‌شده، که مجری طرح نوسازی بافت پیرامون حرم بلافاصله می‌گوید: حرف من این است که بناهای مربوط به دوران پهلوی اول و حتی پهلوی دوم را از فهرست خارج کنند. میراث فرهنگی امکانات ندارد، فقط ثبت ملی می‌کند و بنا در حالت سرگردانی بین شهرداری و مالک می‌ماند. کسی اجازه دست زدن به آن را ندارد، مالک هم نفعی نمی‌برد. شهرداری از توسعه شهری عقب می‌ماند. خود میراث هم به بهانه پول نداشتن گامی ‌برنمی‌دارد.
برزویی با تاکید بر اینکه تاکنون 37خانه تاریخی در بافت پیرامون حرم ثبت شده، می‌افزاید: شهرداری خواهان حفظ هویت شهری است. ما طرح را در سال‌های 89 و 90 بازنگری کردیم و به دلیل حفظ برخی خانه‌ها که ارزش ملی داشت، آن را تغییر دادیم اما بیش از 80درصد خانه‌های ثبت شده در بافت ثامن مخروبه است. این یک واقعه پنهان نیست. استاندار گذشته، استاندار جدید و فرماندار هم این خانه‌ها را دیده‌اند و از حال و روزشان خبر دارند.
خرج نظارت میراث هم بر گردن شهرداری افتاد!
وی با اشاره به اینکه برای بسیاری از این خانه‌ها اولویت‌بندی و تعیین کاربری نشده، اضافه می‌کند: میراث فرهنگی یک قدم بردارد، ما 10 قدم برمی‌داریم. طراحی و راهکار با میراث، خرید با شهرداری، اما موضوع این است که ما برای خانه‌ای نظیر توکلی 500میلیون تومان هزینه تملک می‌دهیم و یک پیمانکار می‌گیریم و میراث برای نظارت که وظیفه قطعی‌اش است از ما 12میلیون تومان می‌خواهد!
وی با بیان اینکه تاکنون حتی یک خانه تاریخی را هم خراب نکرده‌ایم، ادامه می‌دهد: ما را به رعایت نکردن حریم خانه‌های تاریخی متهم می‌کنند. مگر حریم باغ نادری، این میراث ارزشمند شهر مشهد حفظ شده؟ ما جدای از مردم شهر نیستیم و برای آرامش شهر گام برمی‌داریم اما رعایت حریم ساخت‌وساز در حالی که طرح داریم، میسر نیست و یادآوری می‌کنم که این طرح به تایید تمام نهادهای قانونی رسیده است.برزویی با تاکید بر اینکه برای حساسیت‌های میراث فرهنگی احترام قائلیم، ادامه می‌دهد: ما قصد سنگ‌اندازی نداریم، اما نیاز به همکاری داریم که هم‌اکنون وجود ندارد.

دکتر شاهین فر

روزنامه شهرآرا

از روزی که قرار تلفنی مصاحبه را با او گذاشتم، خیلی کنجکاو شدم بدانم چه تعداد از مشهدی‌ها او را می‌شناسند. محل کار، تاکسی و... هرجا صحبت به میان می‌آید، اسمش را می‌آورم. ولی تقریبا پاسخ همه شنوندگان شبیه به هم است. «دکتر شاهین‌فر؟ همون که یک کوچه به نامشه؟» چندباری که برای هماهنگی مصاحبه با منزلش تماس می‌گیرم، خانمی تلفن را جواب می‌دهد که بعد از اینکه اسم دکتر را می‌آورم، بلافاصله تلفن را به ایشان می‌رساند. از لحن صحبت‌کردن و عکسی که قبلا از او دیده بودم، می‌دانستم که سن بالایی دارد. «دکتر محمد شاهین‌فر» پزشک 93ساله مشهدی، کسی است که بیشتر از هرکس دیگری از پیشینه پزشکی معاصر مشهد اطلاع دارد و به کمک حافظه نسبتاً ماندگارش، آن‌ها را در این گفتگو با ما مطرح می‌کند:

امروز از نظر پزشکی در چه جایگاهی در جهان ایستاده‌ایم؟
در یک دوره که امپراتوری عثمانی مثل دیواری بین ایران و اروپا کشیده شده بود، در پزشکی از اروپایی‌ها عقب افتادیم. چون آن‌ها بعد از رنسانس به دنبال پیشرفت علم افتادند. در پزشکی هم از تشریح آغاز کردند و به صورت علمی، طب جدید را به وجود آوردند. در این دوره ما هیچ ارتباطی با آن‌ها نداشتیم. ولی امروز این مرزها از بین رفته است و در پزشکی، پابه‌پای جهان جلو می‌رویم. امروز ایرانی‌های بسیاری در مراکز درمانی کشورهای اروپایی مشغول به کار هستند. همه آن‌ها هم در سطح بالایی حضور دارند. در داخل کشور هم، همان کاری که آن طرف انجام می‌دهند، این طرف انجام می‌دهیم.
ما امروز مدرک کشورهایی مثل هندوستان، فیلیپین و حتی روسیه را قبول نداریم و سطح آن‌ها را خیلی پایین می‌دانیم. کسانی هم که از این کشورها فارغ‌التحصیل می‌شوند تا دوره‌های آموزشی داخل کشور را نگذرانند، مدرکشان معتبر تلقی نمی‌شود.
آیا حقیقت دارد که بزرگ‌ترین متخصص‌های علم پزشکی در سطح جهان ایرانی‌ها هستند؟
ایرانی‌ها بزرگ‌ترین نیستند، ولی جزو بزرگ‌ترها هستند.
در زمینه‌های خاصی مثل پیوند و سلول‌های بنیادی که زمینه‌های جدید است، چقدر پیشرفت داشته‌ایم؟
من سال1336 به پاریس رفتم. آن زمان عمل قلب، تازه راه افتاده بود. با تشریفات زیاد در هفته یک تا دو عمل انجام می‌دادند. 50درصد بیماران هم می‌مردند. اما امروز در زمینه پزشکی پیشرفت‌های زیادی شده است. معمولاً عمل‌ها ضایعات کمی دارد. تقریباً پیوندهایی که الان در مشهد انجام می‌شود، ضایعات ندارد. عمل‌های قلب هم همین‌طور.
شما در مجموعه خاطرات شفاهی و همچنین در کتاب «خاطرات پزشکی در مشهد» به نقش فردی به نام پروفسور بولون در پیشرفت پزشکی مشهد اشاره کرده‌اید. در این زمینه بیشتر توضیح می‌دهید؟
جراح بیمارستان امام رضا(ع) فوت کرده بود و من هم جراحی بلد نبودم. البته کارهای مقدماتی را انجام می‌دادم ولی نمی‌توانستم مسئولیت بخش را برعهده بگیرم. برای همین پروفسوری را از بلژیک برای بیمارستان استخدام کردند. این فرد به ایران آمد و واقعاً اهل تجربه و آموزش بود. من هم همراه ایشان کار می‌کردم.
ایشان برای بیماران پرونده تشکیل می‌داد و می‌گفت که شرح حال بعد از عمل بیماران را در آن ثبت کنند. بعد از این هم، نتیجه‌های علمی خود را از این پرونده‌ها استخراج می‌کرد و این نتایج علمی را در مجله‌ای در بلژیک چاپ می‌کرد.
دکتر بولون چندسال در مشهد ماند؟
ایشان بعداً مسلمان شد و در مشهد ماند. من هم حدود 17 سال با او همکار بودم. خیلی کارهای برجسته‌ای انجام دادیم که حتی از دانشگاه تهران جلو افتادیم. عمل‌هایی را هم که انجام می‌دادیم، بهتر از تهران بود. حتی در سال 1336 به پاریس رفتم و حدود یک سال، در آنجا ماندم تا اطلاعات بیشتری را در زمینه پزشکی کسب کنم؛ ولی دیدم ما هیچ‌چیز از آن‌ها کم نداریم. تمام عمل‌هایی که آن‌ها انجام می‌دهند، ما هم انجام می‌دهیم. به جز عمل مغز و قلب که ما امکانات آن را در اینجا نداشتیم. پروفسور هم از آنجا که تخصصش نبود، دست به این کار نزد. یعنی ما در پزشکی خیلی پیشرفت کردیم.
شما تا چه سالی به فعالیت در زمینه پزشکی مشغول بودید؟
من به طور رسمی تا بعد از انقلاب به کار درمان مشغول بودم. بعد از انقلاب هم با 34 سال سابقه بازنشسته شدم. البته بیمارستان را قبل از بازنشستگی در سال 36 ساخته بودم. بعد هم کم‌کم آن را توسعه دادم تا جایی که در زمان بازنشستگی، یک بیمارستان کامل 100تخت‌خوابی بود. این‌طور شد که بعد از بازنشستگی، بیشتر به کارهای بیمارستان اشتغال داشتم.
در حال حاضر چه فعالیتی انجام می‌دهید؟
تا زمانی که برایم مقدور بود، در بیمارستان فعالیت کردم. حدود 10 سال پیش، چون سنم از 80سال گذشته بود، دیدم که توانایی عمل‌های بزرگ را ندارم. برای همین عمل جراحی را ترک کردم. بعد از این فکر کردم چه کنم که بیمارستان رشد خود را ادامه دهد؛ تصمیم گرفتم این مکان را به دانشگاه بدهم. چون دانشگاه مظهر رشد است. ولی نتوانستم با دانشگاه علوم پزشکی کنار بیایم. به آن‌ها گفتم: «من اینجا را به شما می‌دهم فقط شما از بابت اثاثیه این مکان مثل دستگاه رادیولوژی، آزمایشگاه و سایر وسایل که خیلی گران‌قیمت است، پول یک منزل به من بدهید یا یک منزل برای من بخرید» ولی آن‌ها گفتند که ما نمی‌توانیم کهنه بخریم. بعد از طرف دانشگاه آزاد چند مرتبه به سراغ من آمدند که این محل را به ما بدهید. من هم پس از کش و وقوس‌های زیاد، با آن‌ها موافقت کردم

عدم تعرض به الاغهای مشهدی غلامرضا حامل لجن حوض

در کتابخانه ملی داشتم جستجو می کردم به اسناد شگفتی برخوردم:

- رسیدگی اداره کل تشکیلات نظمیه مملکتی به تقاضای اداره محاسبات وزارت معارف مبنی بر عدم تعرض مامورین نظمیه به الاغهای مشهدی غلامرضا حامل لجن حوض وزارت معارف

-ب‍خ‍ش‍ن‍ام‍ه‌: ن‍ح‍وه‌ اخ‍ذ م‍ال‍ی‍ات‌ اج‍ن‍اس‌ ح‍م‍ل‌ ش‍ده‌ ت‍وس‍ط الاغ‌ ، آذرب‍ای‍ج‍ان‌ ش‍رق‍ی‌

- ک‍س‍ب‌ ت‍ک‍ل‍ی‍ف‌ وزارت‌ درب‍ار از وزارت‌ ام‍ور خ‍ارج‍ه‌ درب‍اب‌ ک‍رای‍ه‌ گ‍اری‌های ‍‌ م‍ش‍ه‍دی‌ع‍ب‍اس‌ ت‍ب‍ع‍ه‌ روس‌

-ت‍ل‍گ‍راف‌ ن‍ای‍ب‌ ال‍س‍ل‍طن‍ه‌ ب‍ه‌ رک‍ن‌ ال‍دول‍ه‌: دس‍ت‍ور دس‍ت‍گ‍ی‍ری‌ و ح‍ب‍س‌ م‍ش‍ه‍دی‌ ب‍اق‍ر ب‍دل‍ی‍ل‌ ت‍ج‍ارت‌ ب‍ا پ‍ول‌ ت‍ن‍خ‍واه‌ و

- ارت‍ب‍اط ن‍ام‍ش‍روع‌ ع‍ده‌ای‌ ب‍ا زن‌ س‍ی‍دم‍ح‍م‍دپ‍ش‍ت‌ م‍ش‍ه‍دی‌ و دس‍ت‍ور ص‍دراع‍ظم‌ درخ‍ص‍وص‌ دس‍ت‍گ‍ی‍ری‌ و ت‍ن‍ب‍ی‍ه‌ آن‍ان‌

-مطالبه حق تشرف از مشهدی علی مراغه ای به جهت قرار گرفتن منزل وی در کنار خیابان احداثی توسط بلدیه مراغه

-شکوائیه رعایای خرجوی فارس از مشهدی‌احمد و حاجی‌خان رزاز

-شکایت مشهدی‌حسین ترک(حمامی) به شهرداری‌مشهد درمورد عدم پرداخت پول منزل خریداری‌شده او از سوی شهرداری

-دس‍ت‍ور ن‍اص‍رال‍دی‍ن‌ ش‍اه‌ م‍ب‍ن‍ی‌ ب‍ر ع‍دم‌ اس‍ت‍ف‍اده‌ از الاغ‌ در س‍واره‌ ن‍ظام‌ آذرب‍ای‍ج‍ان‌